มงคลที่ ๒

ปัณฑิตานัญจะ เสวะนา เอตัมมังคะละมุตตะมัง

การคบบัณฑิต เป็นอุดมมงคล

___________________

บัดนี้ จักวิสัชนามงคลที่ ๒ ตามพระบาลีว่า ปัณฑิตานัญจะ เสวะนา ความว่า การที่คบหาสมาคม ไปมาหาสู่นักปราชญ์ชาติเมธี จัดเป็นมงคลความเจริญสุขสวัสดีทั้งชาตินี้และชาติหน้า ด้วยนักปราชญ์ชาติเมธาย่อมแสวงหาประโยชน์ ๒ ประการ คือ ประโยชน์ชาตินี้ และประโยชน์ชาติหน้า ผู้ใดไปคบหาแล้วย่อมจักพาให้ทำการดี คือ ทาน ศีล ภาวนา เป็นต้น และให้ประพฤติตนอยู่ในสุจริตทั้ง ๓ คือ กายสุจริต ๑ วจีสุจริต ๑ มโนสุจริต ๑ กายสุจริตมี ๓ คือ ไม่ฆ่าสัตว์ ๑ ไม่ลักทรัพย์ ๑ ไม่ล่วงประเวณีในสตรีที่เขาหวง ๑ วจีสุจริต ๔ คือ ไม่พูดปดคนอื่น ๑ ไม่พูดส่อเสียดยุยงผู้อื่น ๑ ไม่พูดหยาบด่าชาติเป็นต้น ๑ ไม่พูดคำที่ไม่เป็นประโยชน์ ๑ มโนสุจริต ๓ คือ ไม่โลภคิดลักของผู้อื่น ๑ ไม่ผูกพยาบาทอาฆาตผูกเวร ๑ ไม่เห็นผิดจากพุทธศาสนา ๑ ความว่า นักปราชญ์นั้นเปรียบเหมือนของที่มีกลิ่นหอม ถ้าบุคคลใดคบหาก็พาให้กลิ่นหอมฟุ้งไป คือ ความประพฤติกาย วาจา จิต เป็นสุจริต คนพาลเปรียบเหมือนของที่มีกลิ่นเหม็น ถ้าผู้ใดคบหาก็ทำให้เหม็นด้วยความประพฤติชั่วทางกาย วาจา จิต การทุจริตย่อมเนื่องมาแต่คนพาล ดังมีวัตถุนิทานว่า